رسانه ها و خلق قهرمانان دروغين

دکتر نعمتالله فاضلی، دانشيار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی:

«یکی دیگر از پیامدهای منفی رسانهxadها در عرصه علوم اجتماعی و انسانی، بهxadویژه در جامعه ما این است که میتوانند یک دانش کاذب با قهرمانان کاذب تولید کنند؛ یعنی با توجه به اینکه سازمان رسانه یک سازمان مستقل هم نیست و در آن انواع فسادها و رانتxadها وجود دارد، خیلی راحت میتواند یک نفر را که اصلا کاری نکرده است تنها از طریق حرافی و حضور گسترده در رسانهxadها، بهxadويژه تلویزیون بهxadعنوان یک انسانxadشناس، یک جامعهxadشناس، یک مورخ يا یک فیلسوف معرفی کند!

این برای عرصه علوم اجتماعی و انسانی در كشور ما یک خطر جدی است؛ چرا كه تنها قهرمانان کاذب ظاهر میشوند که زحمت نکشیدهxadاند؛ مطالعه نکردهxadاند؛ تحقیق نکردهxadاند؛ تعمق نکردهxadاند؛ ریاضت نکشیده اند و دود چراغ نخوردهxadاند؛ خلاقیت هم كه ندارند و فقط به کمک يك رسانه يا مجموعهxadای از رسانهxadها دارند یک سلطه (هژمونی) اسطورهای برای خود میآفرینند.

آقا فیلسوف است و هیچ چیز هم نمیxadگوید. فقط هر روز تلویزیون وی را نشان میدهد؛ استاد فلانی، دانشمند بزرگ، استاد عظیم، فیلسوف شهیر و... اینها کلماتی هستند که امروزه رایج است و رسانهxadها برای افرادی که به اندازه یک دانشجوی معمولی هم سواد ندارند، به کار میگیرند. اين فرد پنج بار یا 10 بار که بیاید، یواش یواش امر بر او مشتبه میشود و فکر میکند که واقعا فیلسوف است یا واقعا ادیب است؛ این کار امروز رسانهxadهای ماست.

رسانهxadها همانxadطور که میتوانند قهرمانان دروغین درست کنند، میتوانند آدمxadهای دروغین تربیت بکنند که بعدا با همین آدمxadها نمیxadشود در بیفتی؛ چرا كه میگوید من 50 برنامه تلویزیونی و 100 مصاحبه مطبوعاتی داشتهxadام! خب داشته باش، در نهایت من باید ببینم شما چه گفتهای؛ کدام تحقیق، کدام کتاب، کدام مقاله؟ اینکه حالا به فرض تلویزیون مال خودت بوده، مال دار و دستهxadات بوده، روزنامه و مجله مال خودت بوده و خودت درست کردی و هزار رانت هم گرفتی و سر هم بندی کردی و آوردی، این که نمیxadشود.

البته ما میتوانیم اقتصاددانان مطبوعاتی داشته باشیم، ژورنالیسم اقتصاددان، فیلسوف ژورنالیسم، انسان شناس ژورنالیسم، اینها را میتوانیم داشته باشیم. در فضایی مثل کشور ما که گاهی دوغ و دوشاب قاطی میشود، این خطر خیلی زیاد وجود دارد که در واقع قهرمانان رسانهxadای بشوند قهرمانان دانشگاهی؛ نه بر عکس. نه اینکه چون طرف کتابxadهای متعدد نوشته، مقالات متعدد نوشته، حالا عرصه یا حوزه عمومی به وی رجوع کرده؛ بلکه بر عکس چون رسانه ها را در اختيار داشته، حالا آمده در دانشگاه هم صاحب کرسی شده است. البته یکی دو مورد اشکال ندارد و طبیعی است؛ اما اگر این جریان، عمومی بشود، یک آسيب جدی است.»

.....

پیxadنوشت:

برای مطالعه بيشتر نگاه كنيد به:

http://www.hamshahritraining.ir/print-3779.aspx